Wednesday, May 17, 2017

ဗုဒၶဘာသာဂုိဏ္းကြဲမ်ား

ဗုဒၶဘာသာတြင္ အၾကမ္းအားျဖင့္း ဂုိဏ္းႀကီး ၃ ဂုိဏ္းကြဲျပားေနသည္။
ယင္းတုိ႔မွာ
(၁) ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ
(၂) ဟီနယာနဗုဒၶဘာသာ
(၃) မဟာယာနဗုဒၶဘာသာတုိ႔ျဖစ္သည္။
၁။ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ
ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားေတာမူထားေသာတရားေတာ္မ်ားကုိ ပိဋကတ္စာေပဟု ေခၚဆုိၾကသည္။ ၀ိနည္း၊ သုတၱန္၊ အဘိဓမၼာဟု ပိဋကတ္သုံးပုံရွိသည္။  ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားေတာ္မူထားေသာ ထုိပိဋ ကတ္သုံးပုံကုိ မူရင္းအတုိင္း လက္ခံက်င့္သုံးသည့္ ဗုဒၶဘာသာကုိ ေထရ၀ါဒဗုဒဘာသာဟု ေခၚဆုိပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒဗုဒဘာသာသည္ ပိဋကတ္သုံးပုံထဲမွ တရာေတာ္မ်ားကုိ ထုတ္ပယ္ျခင္းလည္း မျပဳပါ။ အသစ္ျဖည့္စြက္ျခင္းလည္း မျပဳပါ။
ေထရ၀ါဒဗုဒဘာသာသည္ ပန္းတုိင္ျဖစ္ေသာနိဗၺာန္သုိ႔ ရုိးရုိးသာမန္ တပည့္အျဖစ္ျဖင့္ က်င့္သုံး၍ လည္း ေရာက္ႏုိင္သည္၊ ဘုရားျဖစ္ေအာင္ က်င့္ႀကံ၍လည္း ဘုရားျဖစ္ၿပီးပန္းတုိင္ျဖစ္ေသာနိဗၺာန္သုိ႔ ေရာက္ နုိင္သည္ဟု လက္ခံထားသည္။ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာကုိ ၁။ ျမန္မာ၊ ၂။ ထုိင္း၊ ၃။ သီရိလကၤာ၊ ၄။ ကေမၺာဒီးယား၊ ၅။ ေလာႏုိင္ငံတုိ႔မွာ ကုိးကြယ္ေနလ်က္ ရွိၾကသည္။
အက်ဥ္းခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဟူသည္မွာ ျမတ္စြာဘုရား၏ တရားေတာ္ကုိ ျမတ္စြာ ဘုရားေဟာၾကားေတာ္မူသည့္အတုိင္း မျပဳမျပင္၊ မျဖည့္မစြက္၊ မပယ္မႏႈတ္ဘဲ လုိက္နာက်င့္သုံးသည့္ ဗုဒၶဘာသာကုိ ေခၚဆုိျခင္းသာတည္း။
၂။ ဟီနယာနဗုဒၶဘာသာ
ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာကဲ့သုိ႔ မူရင္းတရားအစစ္အမွန္ေတြကိုလည္း အတိအက် မလုိက္နာႏုိင္၊ မဟာ ယာနဗုဒဘာသာေတြေလာက္လည္း ျပဳျပင္ျဖည့္စြက္ပယ္ႏႈတ္ဖုိ႔ မလုပ္ခ်င္ေသာဗုဒၶဘာသာကုိ  ဟီနယာန ဗုဒၶဘာသာဟု ေခၚဆုိသည္။ ယခုအခါ ၎ဂုိဏ္းသည္ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာဂုိဏ္းက မ်ိဳထားျခင္းကုိ ခံလုိက္ၾကရသည္ျဖစ္၍ မဟာယာနအတြင္းမွာ တိမ္ျမဳပ္ၾကကုန္ၿပီး ေပ်ာက္ကြယ္သေလာက္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ ယင္းဂုိဏ္းတုိ႔အား ဟီနယာန=နိမ့္က်သည့္ယာဥ္ဟူ၍ နာမည္တပ္မႈကုိ မဟာယာနတုိ႔က ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
ဘီစီငါးရာစုခန္႔က စတင္ေပၚ ထြန္းခဲ့သည့္ဂုိဏ္းဟုဆုိုႏုိင္ပါသည္။
၃။ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာ
မဟာယနဂိုဏ္း၏ အဓိကအခ်က္ၾကီးကား ဘုရားေလာင္း၀ါဒပင္ျဖစ္သည္။ လူတိုင္းလူတိုင္း သတၱ၀ါ တိုင္းသတၱ၀ါတိုင္း ဘုရားေလာင္းဆုကို ယူရသည္။ ဘုရားေလာင္းျဖစ္ရမည္။ ဘုရားေလာင္းအျဖစ္ႏွင့္ ေလာကကုိ ကယ္တင္ရမည္။ ပန္းတုိင္ျဖစ္ေသာနိဗၺာန္သုိ႔ သြားရမည္ ဟု ယူဆၾကသည္။
ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားေတာ္မူသည့္အတုိုင္းမဟုတ္ဘဲ ကာလ၊ ေဒသ၊ ပုဂၢလအစရွိေသာ အေျခ အေနအရပ္ရပ္တုိ႔ႏွင့္ ကုိက္ညီေအာင္ ဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္တုိ႔ကုိ ျပဳျပင္ၿပီး တပည့္သာဝကအျဖစ္၊ သီးျခားဘုရား (ဘုရားျဖစ္ကာမတၱ) ပေစၥကအျဖစ္ျဖင့္ နိဗၺာန္ကုိမရႏုိင္ဘဲ သမၼာသမၺဳဒၶအျဖစ္ျဖင့္သာ နိဗၺာန္ကုိရႏုိင္သည္ဟူ၍ ယူဆသည့္ ဗုဒၶဘာသာကို မဟာယာနဗုဒၶ ဘာသာဟုေခၚဆုိသည္။ ယခုအခါ တိဘက္၊ ဆိကင္၊ ဘူတန္၊ နီေပါ၊ မြန္ဂုိလီးယား၊ တ႐ုတ္၊ ကုိရီးယား၊ ဂ်ပန္၊ ဗီယက္နမ္ အစရွိေသာ ႏုိင္ငံ တုိ႔မွာ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာကုိကုိးကြယ္ေနၾကသည္။
မွတ္ခ်က္။ ေထရ၀ါဒႏွင့္ ဟီနယာနမတူပါ။