Wednesday, August 4, 2010

သံဃာ့ဂုိဏ္းႀကီး ( ၉ ) ဂုိဏ္း (ေ၀ဠဳ၀န္၊ငွက္တြင္း၊ကူးတုိ႔၊မဟာရင္)

( ၆ ) ေ၀ဠဳ၀န္နိကာယဂုိဏ္း
ရန္ကုန္ၿမဳိ.၊ ဗဟန္းရပ္ကြက္၊ သီလရွင္ေက်ာင္းအတြင္းရွိ ၀ါးေက်ာင္း၌ ေနထုိင္ေသာေႀကာင့္ ယင္းဆရာေတာ္ကုိ ေ၀ဠဳ၀န္ဆရာေတာ္ဟုေခၚဆုိႀကသည္။
ယင္းဆရာေတာ္သည္ ဗဟန္း ေ၀ဠဳ၀န္ ေက်ာင္းတုိက္ကုိ တည္ေထာင္ၿပီးေနာက္ အင္းလ်ားေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာင္းတုိက္၊ စမ္းေခ်ာင္းေ၀ဠဳ၀န္ ေက်ာင္းတုိက္၊
ပုသိမ္ႏွင့္ၿမန္ေအာင္ၿမဳိ.မ်ားရွိ ေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာင္းတုိက္မ်ားကုိ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ယင္း၏တပည့္သံဃာမ်ားကုိ ေ၀ဠဳ၀န္ဂုိဏ္းဟုေခၚဆုိႀကသည္။
ဒြါရဂုိဏ္းႏွင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံ သၿဖင့္ ' ေ၀ဠဳ၀န္ဒြါရဂုိဏ္း ' ဟုလည္းေခၚဆုိႀကသည္။

( ၇ ) စတုဘုမၼိက မဟာသတိပဌာန္ငွက္တြင္းဂုိဏ္း
စစ္ကုိင္းၿမဳိ.၏အေနာက္ဘက္ မင္း၀န္ေတာင္တန္း၌ ပုဇဥ္းထုိးငွက္မ်ား တြင္းတူးရာမွ
လုိဏ္ဂူ ၿဖစ္လာၿပီး ယင္းငွက္တြင္းမ်ားရွိေသာေနရာ၌
တည္ရွိေသာဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကုိ ငွက္တြင္းေခ်ာင္ဟု ေခၚဆုိႀကသည္။ ယင္းငွက္တြင္းေခ်ာင္ဆရာေတာ္ဦးပ႑၀သည္ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္၌ မဟာသတိပဌာန္သုတ္ေတာ္လာ (၃၂) ေကာဌာာသကမၼဌာန္းကုိ
ႀကဳိးပမ္းအားထုတ္ၿပီး ေဟာႀကားၿပသသည္။

ထုိ.အၿပင္ အစဥ္အလာအားၿဖင့္ ကာမ၊ ရူပ၊ အရူပ ဟူေသာ (ဘံု ၃ ပါး )ကုိ ေဟာေၿပာေလ့ရွိရာမွ နိဗၺာန္ကုိပင္ ဘံုတစ္ခုအေနၿဖင့္ ထည့္သြင္း၍ ဘံု (၄) ပါးရွိသည္ဟု ေဟာေၿပာခဲ့ၿခင္းေႀကာင့္ စတုဘုမၼိက ( စတု = ေလး ၊ ဘုမၼိက = ေနရာ/ တည္ရာဌာန ဘံုရွိၿခင္း ) ဟု
အမည္တစ္ခု ထပ္ဆင့္တုိးခဲ့သည္။ ထုိ႔ေႀကာင့္ ဤဂုိဏ္းကုိ စတုဘုမၼိကမဟာသတိပဌာန္ငွက္တြင္းဂုိဏ္း ဟုေခၚဆုိႀကသည္။

( ဂ ) ဂဏ၀ိမုတ္ကူးတုိ. ဂုိဏ္း
ထား၀ယ္ၿမိဳ.နယ္၊ ကူးတုိ႔ရြာဆရာေတာ္ ဦးကၠုႏၵ၀ံသသည္ ေတာရေဆာက္တည္၍
တရားက်င့္ သံုးလ်က္ ရွိသည္။ သုဓမၼာဂိုဏ္းခ်ဴပ္၊ ဂုိဏ္းအုပ္၊ ဂုိဏ္းေထာက္မ်ားက မႀကာခဏ ဆင့္ေခၚသၿဖင့္ ယင္းသို႔ဆင့္ေခၚ ခံရၿခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ၿပဳရန္
မႏၱေလး၊ သုဓမၼာသာသနာပုိင္ထံ ေမတၱာစာ တင္သြင္းခဲ့သည္။
သာသနာပုိင္ ပခန္းဆရာေတာ္က ၁၂၅၈ ခုႏွစ္တြင္
ယင္းေတာရေက်ာင္း ဆရာေတာ္ႀကီးကုိ ဆင့္ေခၚၿခင္းမၿပဳနုိင္ေစရန္
သုဓမၼာဂုိဏ္းမွ အလြတ္ ' ဂဏ၀ိမုတၱိ ' ( ဂဏ = ဂုိဏ္း ၊ ၀ိမုတၱိ = လြတ္ၿခင္း ) ဟု
စာခြ်န္ေတာ္အမိန္႔ ထုတ္ၿပန္ေပးခဲ့သည္။

ထုိ႔ေႀကာင့္ ယင္းဆရာေတာ္ႀကီး၏ တပည္႔အစဥ္အဆက္တုိ႔ကုိ
' ဂဏ၀ိမုတၱိ ကူးတုိ႔ ' ဂုိဏ္းဟု ေခၚဆုိႀကသည္။
သုဓမၼာဂုိဏ္းမွ အလြတ္ၿဖစ္ေသာ ကူးတုိ႔ရြာမွဆရာေတာ္ႀကီး၏ တပည့္သံဃာမ်ား ဟုဆုိလုိသည္။ မူလဆရာေတာ္ႀကီးကေတာ့ ေတာရေဆာက္တည္လုိ႔ ကင္းလြတ္ခြင့္ရတယ္။
အခု တပည့္ေတြကေရာ ဆရာေတာ္ႀကီးကဲ့သုိ႔ အားလံုးပဲေတာရေဆာက္တည္ႀကသလား၊ မေဆာက္တည္တဲ့ ရဟန္းေတြကုိ ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးသင့္သလား၊ စဥ္းစားစရာပါပဲ..

( ၉ ) ဓမၼယုတၱိနိကာယ မဟာရင္ဂုိဏ္း
မဟာရင္ဆရာေတာ္သည္ ၁၂၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ယိုးဒယားနုိင္ငံ၌ ေမြးဖြားခဲ့၍
ငယ္မည္မွာ " ဦးရင္ " ၿဖစ္သည္။ ယိုးဒယားနုိင္ငံ ' ဓမၼယုတၱိနိကာယ ' ( တမယြတ္ ) ဂုိဏ္း၌ ရဟန္းၿပဳ၍ ပါဠိစာေပမ်ားကုိ မဟာအဆင့္အတန္းေအာင္ၿမင္သည္အထိ စာေပသင္ႀကားတတ္ေၿမာက္ခဲ့သည္။
ထုိအခါ ဦးရင္ အမည္ကုိ မဟာဘြဲ႔နွင့္ေပါင္းစပ္၍ မဟာရင္ၿဖစ္လာသည္။

မဟာရင္အမည္ရွိဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ေမာ္လၿမဳိင္ၿမဳိ.နယ္ ' ကတုိး ' ရြာ၌
ေက်ာင္းတုိက္တည္၍ စာေပပုိ႔ခ်သည္။
ယင္း၏တပည့္သံဃာမ်ားကုိ ' မဟာရင္ဂုိဏ္း ' ဟုေခၚဆုိႀကသည္။
ယုိးဒယား နုိင္ငံရွိ မူလပင္မဂိုဏ္း၏အမည္ကုိ ပူးတဲြ၍
' ဓမၼယုတၱိ နိကာယ မဟာရင္ဂုိဏ္း ဟုေခၚဆုိႀကသည္။
ဓမၼ = တရားေတာ္ကုိ ၊
ယုတၱိ = အေထာက္အထားၿပဳေသာ ၊
နိကာယ = သံဃာအစုအေ၀း ။
ဟူ၍ၿဖစ္ပါသည္။

အထက္ပါနုိင္ငံေတာ္အသိအမွတ္ၿပဳသံဃာ့ဂုိဏ္းႀကီး ( ၉ ) ဂုိဏ္းတုိ႔သည္
ဘုရားေဟာပိဋကတ္ ( ၃ ) ပံု အနက္သုတ္ႏွင့္အဘိဓမၼာတုိ႔တြင္
အယူအဆတူမွ်ႀကေသာ္လည္း ေစာင့္ထိန္းလုိက္နာ အပ္သည့္ ၀ိနည္းပုိင္း ဆုိင္ရာတုိ႔တြင္ အေလးအေပါ့အတိမ္အနက္စသည္ၿဖင့္
ကြဲလြဲမွဳရွိႀကသည္ကုိ အေႀကာင္းၿပဳ၍ ကြဲၿပား ေနႀကၿခင္းသာၿဖစ္ပါသည္။
@အပၸမာဒမဂၢဇင္း