ပညာေရးေလာက လူလိမ္ႀကီးမ်ား (၃)

ေမာင္သာႏုိး

အိႏၵိယျပန္ဘုန္းႀကီးလူထြက္ MBBS ႀကီးလုိပဲ
အျခားဘြဲ႔ေတြ ယူလာခဲ့ၾကသူေတြကုိ ေနာင္ေတြ႔ရတယ္။
အမ်ားစုက M.A, ရံဖန္ပဲ Ph.D ေတြ႔ရတယ္။
ေတြ႔ရင္ စိတ္ထဲက နားလည္လုိက္တယ္။
တခ်ဳိ႔မ်ား ဘြဲ႔တစ္ခုတည္းေတာင္ မဟုတ္၊ ႏွစ္ခု သုံးခု ယူလာတာ။
အေၾကာင္းမသိရွာသူမ်ားကေတာ့ အထင္ႀကီးရွာၾကတာပေလ။
အေၾကာင္းသိသူကသာ ၿပဳံးမိတာပ။ ထုတ္ေတာ့ မေျပာမိပါဘူး။
ဒါေပမဲ့ တခါတေလ အေၾကာင္းတုိက္ဆုိင္လုိ႔ ဒီအေၾကာင္း ေျပာျပမိတယ္။
အဲဒီအခါ အတုဘြဲ႔ယူထားသူကုိ ၾကည္ညိဳရင္းစြဲရွိသူက
ေဒါသူပုန္ထ၊ ရန္ေတြ႔ေတာ့တာကလား။
သူတုိ႔ဆရာသမားကုိ ေစာ္ကားရက္ေလျခင္းေပါ့။

ေနာက္ေတာ့ ဒီဘြဲ႔ေတြကို ဟုိသြားယူစရာမလုိဘဲ ဒီကုိလာေပးတဲ့ စနစ္ေပၚလာတယ္။
အိႏၵိယကေတာင္ မဟုတ္၊ အေမရိကန္က၊ အဂၤလန္က၊
ပထမေတာ့ လူေျပာ သူေျပာေလာက္ ၾကားၾကားေနရတာ၊
မယုံရအခက္ ယုံရအခက္ျဖစ္ေနမိေသးတယ္။
ေနာက္ေတာ့ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ မ်က္ျမင္ကုိယ္ေတြ႔ ႀကဳံဖုိ႔ ဖန္လာတာကုိး။
တစ္ေန႔ေတာ့ ဖိတ္စာကေလးေရာက္လာတယ္။
တကၠသိုလ္မွာ အတူေနခဲ့ အတူအလုပ္လုပ္ခဲ့သူတစ္ဦးဆီက။
သူတုိ႔အသင္းမွာ ဘယ္ေန႔ ဘယ္ရက္ ဘယ္အခ်ိန္ အေမရိကန္ ဘယ္တကၠသိုလ္က
ဘြဲ႔ႏွင္းသဘင္လာေရာက္က်င္းပမယ္ စသျဖင့္ပါတယ္။
စာကုိ ဖတ္လုိက္ရကတည္းက သိလုိက္ပါၿပီ။
ကလိမ္ကညစ္ေတြ ေျခလာရႈပ္ျပန္ၿပီ။ စားေပါက္ထြင္ျပန္ၿပီလုိ႔။
ဒါေပမဲ့ ကုိယ့္အေပါင္းအသင္းတစ္ေယာက္ကပါ
ဒီေလာက္ ေအာက္တန္းက် ကလိန္က်တဲ့ အလုပ္မ်ဳိး လုပ္တဲ့ထဲ ပါေနတယ္ဆုိတာကုိေတာ့
အံ့ၾသျခင္းႀကီးမက အံ့ၾသမိတယ္။ စိတ္မေကာင္းလည္း ျဖစ္မိတယ္။
အေၾကာင္းသိရေအာင္ သြားကုိ သြားရမယ္လုိ႔လည္း ဆုံးျဖတ္လုိက္မိတယ္။

သြားေတာ့ ေတြ႔ရတာပါပဲ။
ဘြဲ႔ႏွင္းသဘင္တဲ့ဗ်ာ လုပ္ေနလုိက္တာ။
ၾကက္ပြဲက်ေနတာပဲ။
သူတုိ႔အသင္းတည္ရွိရာ အေဆာက္အဦေရွ႕ ျမက္ခင္းျပင္မွာ
ေခါက္ကုလားထုိင္ေလးေတြခ်ၿပီး ဧည့္သည္ေတြ ထုိင္ရတယ္။
ဧည့္သည္ေတြကုိ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ကာ စားပြဲႀကီးေတြနဲ႔
သူတုိ႔ဆရာသမားႀကီးေတြက ထုိင္ၾကတယ္။
ဘြဲ႔ယူမယ့္လူေတြ ေပးမယ့္ဆရာေတြက ၀တ္ရုံႀကီးေတြနဲ႔။
ဧည့္သည္ေတြကို ၾကည့္လုိက္ေတာ့ သူတုိ႔လူေတြအျပင္
စာေရးဆရာ သတင္းစာဆရာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လာၾကတာ ေတြ႔ရတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မိတ္ေဆြႀကီးတုိ႔ အေမရိကန္ႀကီးတုိ႔က
မိန္႔ခြန္းေတြ ဘာေတြ ေခၽြၾကၿပီးေနာက္ ဘြဲ႔လက္မွတ္ေတြ ေပးေတာ့တာကုိး။
ဘြဲ႔ယူသူ ၂၀ အစိတ္ေလာက္ ရွိမယ္ထင္ပါတယ္။
ရုိးရုိးဘြဲ႔အျပင္ မဟာဘြဲ႔ေတြပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ပုဂၢဳိလ္ႀကီးက ေဒါက္တာဘြဲ႔ေပါ့ေလ။
သူဦးစီးတဲ့ပြဲေပကုိး။
ဒီေလာက္ကေတာ့ ရွိရမွာပ။

ဘြဲ႔ႏွင္းသဘင္အခန္းအနားၿပီးေတာ့ ပရိသတ္ကုိ ဒံေပါက္နဲ႔ဧည့္ခံတယ္။
စာေရးဆရာနဲ႔ သတင္းစာဆရာေတြကိုေတာ့
သီးျခားဧည့္ခံမယ္ဆုိလုိ႔ အေပၚထပ္လုိက္သြားရတယ္။
ဟုိက်ေတာ့ လူက သုံးဆယ္ေလာက္မွာ
Grand Royal Whisky ေလးက တစ္လုံးတည္း။
၀ီစကီကလည္း ေရႊေရာင္မဟုတ္။ အနက္ပတ္၊ အျမည္းက မပါ။
လူငယ္တခ်ဳိ႕က ေအာက္ဆင္း ဒံေပါက္သြားေတာင္းတယ္။
ေတာ္ေတာ္စိတ္ညစ္ဖုိ႔ေကာင္းပါတယ္။
အခ်ဥ္ေပါက္လာၿပီး ပညာေရးဆုိတာ ေလးနက္သင့္ပုံ၊
ဘြဲ႔တစ္ခုကုိ ေငြေပး၀ယ္တာ မျဖစ္သင့္ပုံ ဘာညာနဲ႔ နာမည္မေဖာ္ပဲ
ေယဘုယ်သေဘာ အနားက မိတ္ေဆြတခ်ဳိ႕ကုိ ေျပာေနမိတယ္။
ေဘးနားမွာ ၀တ္ရုံႀကီးနဲ႔ ရပ္နားေထာင္သူ ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးက
သူ႔ဦးထုပ္ကုိ ခၽြတ္၊ ရယ္သလုိ ေမာသလုိနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ လာေဆာင္းေပးမယ္လုပ္တယ္။
လက္ထဲက ဘြဲ႔စာရြက္လိပ္ကုိလည္း ‘ဆရာပဲ ယူပါေတာ့’ လုိ႔
အတင္းထုိးေပးေနတယ္။
ရုတ္တရက္ေတာ့ သူ႔ကုိ သနားသလုိျဖစ္မိေသာ္လည္း
မဟုတ္တာ မမွန္တာကုိေတာ့ ေဖာ္ထုတ္ရမွာပဲလုိ႔လည္း ေတြးေနမိတယ္။
(အခုလည္း ဒါ့ေၾကာင့္ ေကာက္ေရးလုိက္တာပါပဲ)

မေဟသီ၊ ၂၀၀၄၊ ဧၿပီ

ပညာေရးေလာက လူလိမ္မ်ား (၂)

ေမာင္သာႏုိး

ႏုိင္ငံျခားမွာ ဘြဲ႔ကုိ ေငြေပး၀ယ္လုိ႔ရတယ္ဆုိတာကုိ အထက္တန္းေက်ာင္းမွာကတည္းက
လူႀကီးေတြေျပာလုိ႔ ၾကားဘူးတယ္။ ေစ်းဆုိင္မွာ B.Sc (Cal) ဆုိင္းဘုတ္
ခ်ိတ္ဆြဲထားတာေတြ႔ရလုိ႔ ဒီေစ်းသည္ႀကီးေတာ္သားပဲလုိ႔ အထင္ႀကီးမိတာ။
အေၾကာင္းသိသူက
“အဲ့ဒါ အိႏၵိယက ၀ယ္လာတာ” ေျပာျပမွ စိတ္ပ်က္ရေတာ့တယ္။
ေနာက္တကၠသုိလ္ေရာက္လာေတာ့ ဆရာေတြေျပာျပလုိ႔
သူတုိ႔ေခတ္က ျမန္မာျပည္မွာ ပထမႏွစ္ကုိပဲ ဆက္တုိက္က်ေနလုိ႔
အိႏၵိယသြားၿပီး ဘြဲ႔ယူရသူေတြရွိေၾကာင္း သိရွိရျပန္တယ္။

အိႏၵိယက ေဆးပညာသင္ယူလာသူတစ္ဦးကုိေတာ့
ကုိယ္တုိင္ ေဆးကုသမႈခံယူ သိရွိခဲ့တာပါ။
မႏၱေလးက ကၽြန္ေတာ့သူငယ္ခ်င္းတစ္ဦးရဲ႕ ဦးေလးဟာ
အသက္ေလးဆယ္ေလာက္ဘုန္းႀကီးလူထြက္ၿပီး အိႏၵိယသြား၊ ေဆးပညာသင္၊
MBBS ဘြဲ႔ရခဲ့ၿပီး မႏၱေလးကြမ္းၿခံရပ္မွာ
ေဒါက္တာ.. MBBS (Calcutta) ဆုိင္းဘုတ္ခ်ိတ္ ေဆးခန္းဖြင့္ေနတာပါ။
အဲဒီတုန္းက (၁၉၅၀-၆၀) ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းအိမ္ ညအိပ္သြားစဥ္ ဖ်ားလုိ႔
‘ေဒါက္တာ’ ေဆးထုိးတာ ခံခဲ့ရေသးတယ္။
ထိုးတတ္တယ္၊ သက္သာပါတယ္။
အဲဒီတုန္းက စကားေျပာၾကရင္း
‘အိႏၵိယမွာ ဆရာေတာ္ေတာ္ၾကာခဲ့မွာေပါ့’ လုိ႔ေမးမိေတာ့
ႏွစ္ႏွစ္လုိ႔ေျဖပါတယ္။
မယုံလုိ႔ ‘ႏွစ္ႏွစ္နဲ႔ MBBS ရလားဆရာ’ လုိ႔ ေမးမိေတာ့
‘ရပါတယ္’ တဲ့။
ေနာက္ေတာ့ သူငယ္ခ်င္းက
‘ေဆးမွဴးသင္တန္းေလာက္သင္ေပးၿပီး MBBS ဘြဲ႔ ေပးလုိက္တာေနမွာပါဗ်ာ’ လုိ႔
လက္ဖက္ရည္ဆုိင္မွာ ေျပာျပပါတယ္။

သူက အိႏၵိယမွာ ႏွစ္ႏွစ္သြားေနထုိင္ကာ ပညာသင္လာၿပီးမွ MBBS ဘြဲ႔ယူလာကာ
ျမန္မာျပည္မွာ ေဒါက္တာ ဆုိင္းဘုတ္ခ်ိတ္တာ။
ဘယ္မွ မသြားပဲ ေဒါက္တာ ဆုိင္းဘုတ္ခ်ိတ္၊ ေဒါက္တာ အေခၚခံသူလည္း
မႏၱေလး ပလုိင္းရပ္မွာ ေတြ႔ခဲ့ရဖူးေသးတယ္။
ေဆးကုတာေတာ့ မဟုတ္။
ကေလးေတြကုိ အဂၤလိပ္စာသင္တဲ့ က်ဴရွင္ေထာင္တာ။
ဘယ္လုိလုပ္ေဒါက္တာျဖစ္လာတာလဲ စပ္စုၾကည့္ေတာ့
သူက အရင္က တရုတ္သြားစုိက္ဆရာဆီမွာ တပည့္ခံ အလုပ္လုပ္၊
လက္ေထာက္သြားစုိက္ ဆရာျဖစ္။
ဒါနဲ႔ သြားစုိက္တဲ့ ‘ေဒါက္တာ’ လုပ္လာတာလုိ႔ အေၾကာင္းသိမ်ားက ရွင္းျပတယ္။
ေနာက္ေတာ့ မႏၱေလးမွာ သိပ္မစားသာေတာ့လုိ႔
ျမင္းၿခံေရာက္သြားတယ္ ၾကားရတယ္။

(၂၀၀၄၊ ဧၿပီ၊ မေဟသီ)

ပညာေရးေလာက လူလိမ္မ်ား (၁)

ေမာင္သာႏုိး

၂၀၀၄ ဇန္န၀ါရီ ၁၉ ထုပ္ Myanmar Times စာေစာင္ထဲမွာ
Student learns hard lesson at foreign school with no teachers ဆုိတဲ့
ေခါင္းစဥ္နဲ႔ သတင္းတစ္ပုဒ္ဖတ္လုိက္ရတယ္။
ေမာင္ျမင့္ေက်ာ္ဆုိတဲ့ မႏၱေလးက သူငယ္ေလးတစ္ဦး ေငြကုန္ေၾကးက်ခံၿပီး
စကၤာပူေက်ာင္းတက္သြားလုိက္တာ ဟုိက် ဆရာမရွိ ဘာမရွိနဲ႔ အညာခံရမွန္းသိၿပီး
တစ္ပတ္နဲ႔ မႏၱေလးျပန္ေရာက္လာပုံ သတင္းပါပဲ။
ျမန္မာျပည္က ေမာင္ျမင့္ေက်ာ္တင္ေတာ့ မဟုတ္။
ဟုိမွာ ဗီယက္နမ္၊ အင္ဒုိနီးရွားစတဲ့ႏုိင္ငံေတြက
အလိမ္ခံေက်ာင္းသားေတြလည္း ေတြ႔ခဲ့ရသတဲ့။
ႏွစ္ေယာက္ခန္းမွာ ေလးငါးေယာက္ ျပြတ္သိပ္ထားတယ္။
ႏုိင္ငံတကာလွည့္ၿပီး ေၾကာ္ျငာကမ္း လိမ္ခဲ့တာကလား။

ေက်ာင္းေၾကာ္ျငာစာအုပ္ကေလးေတြက ေရာင္စုံရုိက္ထားတာ။ လွမွ လွ။
စကားလုံးေတြကလည္း ခန္းနား။ နည္းပညာတုိ႔ စီးပြားေရးပညာတုိ႔၊ ဘာတုိ႔ ညာတုိ႔နဲ႔။
ေက်ာင္းဒါရုိက္တာဆုိသူကလည္း သူ႔ဒရႈိဒလန္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ကာ
မႏၱေလးထိ ေရာက္လာ ေဟာေျပာ စည္းရုံးတာ။

စကၤာပူမွ လူလိမ္ေက်ာင္းရွိတာ မဟုတ္ဘူး။ အဂၤလန္မွာလည္း ရွိ၊
အျခားတုိင္းျပည္ေတြမွာလည္း ရွိတာပါပဲ။
ျမန္မာေက်ာင္းသားႏွစ္ဦး London School of Management ဆုိတာဆီ
ပညာသင္ဖုိ႔ အဂၤလန္သြားလုိက္တာ ဟုိက် ဆရာမရွိ၊ လူမရွိ၊ ကုလားထုိင ္မရွိ၊
ဘာမွ မရွိတာ ႀကဳံခဲ့ရပုံကုိလည္း စာေစာင္ထဲမွာ ေရးထားေသးတယ္။
အဲ့ဒီလုိ ေက်ာင္းတု ေက်ာင္းလိမ္ေတြက ေပါမွ ေပါ။
ဗဟုသုတနည္းပါးသူကလည္း အဂၤလန္ အေမရိကန္ဆုိ အထင္ႀကီးရွာၾကေတာ့တာကုိး။

ျမန္မာျပည္က ပညာေရးေလာကမွာ လူလိမ္ လူညာေတြ ထြန္းကားတာကေတာ့
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ငယ္စဥ္ကတည္းကပါပဲ။
ကၽြန္ေတာ့ ဇာတိၿမိဳ႕စစ္ကုိင္းမွာ  အဂၤလိပ္စကား ဘာမွ မယ္မယ္ရရ တတ္ပုံမရွိတဲ့
လူတစ္ေယာက္က ျမန္မာလုိ အဂၤလိပ္အသံထြက္ပါတဲ့ စာအုပ္ကုိင္ၿပီး
အဂၤလိပ္စကားေျပာသင္တန္းဖြင့္တာကုိ ႀကဳံဖူးတယ္။
ေငြတစ္ဆယ္ (အဲဒီေခတ္က ဒရ၀မ္လစာ) အကုန္ခံတက္ၾကည့္ခဲ့လုိ႔ သိခဲ့ရတာ။

ေနာက္တကၠသိုလ္ေရာက္လာတုိ႔ ဘာသာစုံသင္ခြင့္ရတဲ့ေခတ္မွာ
ခုနစ္တန္းေတာင္ မေအာင္သူက အလြတ္ပညာသင္ေက်ာင္းဖြင့္ၿပီး
ခုနစ္တန္းေအာက္လက္မွတ္ေတြ ေရာင္းစားတာေတြ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။
ေနာက္ဆယ္တန္းစာေမးပြဲ ေမးခြန္းတုေရာင္းစားသူမ်ား၊
ကုိးတန္းေတာင္မေအာင္သူက ဆယ္တန္းမွာ ျမန္မာစာတက္သင္၊
အလားတူအဂၤလိပ္စာတက္သင္လုပ္ေနၾကသူမ်ား။

ၾကာပါၿပီ။ ေမာ္လၿမိဳင္မွာ အဂၤလိပ္စကားေျပာသင္တန္းလာဖြင့္ရာ
ကၽြန္ေတာ့တပည့္တစ္ဦးက သြားတက္လုိက္တယ္။ ၾကာၾကာမတက္လုိက္ရ။
Business ကုိ ‘ဘူးဇီးနက္’ အသံထြက္တာနဲ႔ ထြက္ေျပးခဲ့ရသတဲ့။
ကုိယ္တုိင္ေတာ့ အျခားတစ္ေယာက္ ‘ဘီးဇီးနက္စ္’ လုိ႔ အသံထြက္တာ ၾကားဘူးတယ္။
ရန္ကုန္မွာေတာ့ ဆယ္တန္းအဂၤလိပ္စာသင္တဲ့ ဆရာက
could, would ကုိ ‘ကြတ္လ္ဒ္’၊ ‘၀တ္လ္ဒ္’ စသျဖင့္ ‘လ’ သံ (L သံ) ထည့္ဆုိ
သင္ေနတာ ေတြ႔ရေၾကာင္း သူနဲ႔ တစ္ေနရာတည္း
တြဲသင္ရတဲ့ ရူပေဗဒဆရာက ေျပာျပဘူးတယ္။

အဲဒီလုိ ကုိးတန္းေတာင္မေအာင္တဲ့ ဆရာဆုိသူက ေၾကာ္ျငာထဲမွာေတာ့
သူ႔ကုိယ္သူ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ တန္းစဥ္အဂၤလိပ္စာဂုဏ္ထူးနဲ႔ ရခဲ့တယ္လုိ႔
အရင္က ေၾကာ္ျငာမယ္။ အခုေတာ့ လန္ဒန္၊ ၀ါရွင္တန္ ေခါင္းထဲေပၚလာရာ
တကၠသိုလ္ ႏွစ္ခု သုံးခုက အနည္းဆုံး PhD ရခဲ့ေၾကာင္း
ခပ္တည္တည္ေၾကာ္ျငာမယ္။ သူ႔ေၾကာ္ျငာဖတ္ၿပီး ေျဗာင္ညာရဲတဲ့ သူ႔သတၱိကုိ
ကၽြန္ေတာ္ ေခါင္းနားပန္းႀကီးမိတယ္။
ဘယ္တုန္းကမွ ဆယ္တန္းမေအာင္ခဲ့မွန္း ကၽြန္ေတာ ္ေကာင္းေကာင္းသိသူ
တစ္ဦးအိမ္ ေရာက္သြားရာ ဘြဲ႔၀တ္စုံႀကီးနဲ႔ အခန္႔စား ရုိက္ထားတဲ့ပုံ
ဧည့္ခန္းမွာ ခ်ိတ္ဆြဲထားတာ ေတြ႔ရလုိ႔ အံ့ၾသရေသးတယ္။
သူက စာေပးစာယူ သင္တန္း လုပ္စားေနတာ။

ေနာက္ေတာ့ အဲသလုိ ျမန္မာျပည္မွာ ညာေနက်ပုဂၢဳိလ္နဲ႔
ႏုိင္ငံျခားက လူလိမ္လူညာ သြားတြဲမိေတာ့တာကုိး။
အဲဒီတင္ လန္ဒန္တကၠသိုလ္က ဘာဘြဲ႔၊ ၀ါရွင္တန္ဘယ္တကၠသိုလ္က ညာဘြဲ႔ရမယ္ဆုိတာေတြ
ေၾကာ္ျငာေလာကမွာ တစ္ရွိန္ထုိး ေဖာင္းပြသြားေတာ့တာကလား။
ေသေသခ်ာခ်ာေတာ့ ငယ္စဥ္ကလုိ သြားေရာက္မေလ့လာအား။
ဒါေပမဲ့လုိ႔ ေၾကာ္ျငာၾကည့္လုိက္တာနဲ႔၊
ဒါမဟုတ္ေသးဘူး၊ ညာတာပဲဆုိတာ သိလုိက္တယ္။
ကုိယ္လက္လွမ္းမွီရာကုိေတာ့ ‘ဒါေတြ မယုံၾကနဲ႔၊ လိမ္တာ ညာတာေတြေဟ့’ လုိ႔
သတိေပးမိတယ္။ ႏုိင္ငံျခားက ေက်ာင္းလိမ္ေတြ ဆုိတာက ေပါမွ ေပါ။
Time, Newsweek စတဲ့ သတင္းမဂၢဇင္းေတြမွာကိုပဲ
ဘာဘြဲယူမလဲ၊ MBA လား၊ PhD လား။
ဒီလိပ္စာနဲ႔ ဆက္သြယ္ပါဆုိတာေတြ ေၾကာ္ျငာက႑ထဲ မ်က္စိေနာက္ေလာက္ေအာင္
ေတြ႔ေနရတာကလား။ ဒါေတြကုိ မေတြ႔ဖူးသူက အထင္ႀကီးတာ။
ခု ဒါျမန္မာျပည္ ေရာက္လာတာပါပဲ။
အညွာလြယ္သူေတြကေတာ့
အဟုတ္မွတ္ အလိမ္ခံသြားၾကေလရဲ႕။

ဆက္ရန္….

ဓာတ္ပုံ၊ http://moemaka.com/2011/12/maung-tha-noe/
မေဟသီ၊ ၂၀၀၄၊ ဧၿပီ