Friday, August 4, 2017

မိန္းမ မာယာ

ေရွးသေရာအခါ တကၠသုိလ္ဆရာႀကီးမွာ တပည့္တစ္ေယာက္ရွိေလသည္။
ထုိတပည့္၏မိန္းမသည္ အျခားေယာက္က်ားႏွင့္ ေဖာက္ျပားေလ့ရွိ၏။
ထုိေဖာက္ျပားေသာေန႔၌ မိမိ၏ခင္ပြန္းကုိ ခါတုိင္းထက္ ပုိ၍ ယုယ၏။
မေဖာက္ျပားေသာေန႔၌ကား ကၽြန္ကဲ့သုိ႔သေဘာထား၍ ေစာ္ေစာ္ကားကားျပဳေလ့ရွိ၏။
ထုိကဲ့သုိ႔ ထူးျခားေသာအမူအယာကုိ နားမလည္၍
စိတ္ရႈပ္လာေသာတပည့္က မိမိဆရာႀကီးကုိ အေၾကာင္းစုံ ေျပာျပေလရာ
ဆရာႀကီးက မိန္းမတုိ႔ ျပဳမူတတ္ပုံသေဘာကုိ အမွန္အတုိင္းေျပာျပေလသည္။

မွတ္ခ်က္
ဤ၀တၳဳလာမိန္းမသည္ အျခားေယာက္က်ားႏွင့္ေဖာက္ျပားေသာေန႔၀ယ္
မိမိအျပစ္ကုိ ကြယ္ကာလုိေသာေၾကာင့္
ခင္ပြန္းအေပၚမွာ မ်ားစြာ ၾကင္နာဟန္ေဆာင္ေလသည္။
ထုိၾကင္နာ ဟန္ေဆာင္မႈသည္ ဤမာယာပင္တည္း။

ဤမာယာကုိ တခ်ဳိ႕အရာ၌ တခၤဏုပၸတၱိဥာဏ္ - ရုတ္တရက္အႀကံေကာင္းေသာဥာဏ္
ဟုလည္း ေခၚရျပန္သည္။
(တခၤဏ - ထုိခဏ၌၊ ဥပၸတၱိ၊ ျဖစ္ေပၚလာေသာဥာဏ္၊
ဥာဏ္ဆုိေသာ္လည္း ဥာဏ္အစစ္မဟုတ္၊ ဥာဏ္အတုသာျဖစ္သည္။
ဥာဏ္အစစ္ကား ေကာင္းေသာအရာ၌သာ ျဖစ္သည္။
 
(ကုိယ္က်င့္အဘိဓမၼာ စာအုပ္မွ)

Tuesday, August 1, 2017

ဥေပကၡာ


ဥေပကၡာဟူေသာပါဠိစကားမွာ
သဒၵါနက္အားျဖင့္“သင့္တင့္ေအာင္ ရႈျခင္း” ဟူ၍ ျမန္မာျပန္ဆုိရ၏။

သင့္တင့္ေအာင္ ရႈျခင္းဟူသည္
ဆင္းရဲမႈ ခ်မ္းသာမႈ ႏွစ္ပါး ကြဲျပားရာမွာ
မည္သည့္ဖက္သုိ႔မွ် တဖက္သတ္မလုိက္ပါပဲ
ဆင္းရဲမႈႏွင့္လည္း သင့္တင့္၊ ခ်မ္းသာမႈႏွင့္လည္း သင့္တင့္ေလေအာင္
ရႈျခင္းဟု ဆုိလုိသည္။

ဤကဲ့သုိ႔ ရႈျခင္းကုိပင္ ေရွးပညာရွိႀကီးမ်ားက
“လ်စ္လွ်ဴရႈျခင္း” ဟူ၍ ျမန္မာျပန္ဆုိခဲ့ၾကသည္။

ဤပညာရွိတုိ႔၏ စကားအဓိပၸါယ္ကုိ ေကာင္းစြာ မစဥ္းစားမိက
“လ်စ္လွ်ဴရႈျခင္း ဟူသည္ အာရုံမျပဳ ဂရုမစုိက္ပဲ စြန္႔ပစ္ထားလုိက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္” ဟု
မွတ္ထင္ေျပာဆုိမိတတ္ၾက၏။

ဤသုိ႔ အာရုံမျပဳပဲ စြန္႔ပစ္ထားျခင္းကုိ ဥေပကၡာေခၚသည္ မဟုတ္။
ဥေပကၡာဟူသည္ အာရုံျပဳရမည္သာ ျဖစ္၏။

သုိ႔ရာတြင္
ဆင္းရဲမႈ အာရုံႏွင့္ ေတြ႔လွ်င္ တစ္မ်ဳိး၊ ခ်မ္းသာမႈအာရုံႏွင့္ေတြ႔လွ်င္ တစ္မ်ဳိး
ဤကဲ့သုိ႔ ထူးေထြကြဲလြဲျခင္း မရွိ၊
သာမညအားျဖင့္ တစားတည္းထား၍
ရႈျမင္ဆင္ျခင္ျခင္းသာ ျဖစ္၏။

မဟာဗုဒၶ၀င္ ပထမတြဲ၊ [က်ီ]

Tuesday, July 25, 2017

ကြမ္း

ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ ကြမ္းအေတာ္စားၾကတယ္။
ဟုိတေလာက အသိဒကာတစ္ေယာက္နဲ႔ အညာဘက္ ဇာတိေျမကုိ သြားျဖစ္တယ္။
ဒကာက ကားလည္းေမာင္း၊ ကပၸိယလည္း လုပ္ေပါ့။
ဒကာက ကားေမာင္းရင္း ကြမ္းအေတာ္၀ါးတယ္။
ရန္ကုန္ မႏၱေလးအျမန္လမ္းမေပၚမွာ
ကြမ္း၀ါးရင္း ကားတံခါးကုိဖြင့္၊ ကြမ္းေထြးေတြ ေထြးထုတ္ေနလုိ႔
ေျပာဆုိဆုံးမျဖစ္ခဲ့တယ္။
“ကြမ္းေထြးေတြကုိ အဲ့လုိေတြ႔ကရာေနရာမွာ မေထြးသင့္ဘူးဒကာႀကီး” လုိ႔ေျပာေတာ့
“ဒီနားမွာဘယ္သူမွ မရွိပါဘူး။ ဘယ္သူမွ မျမင္ပါဘူးဦးဇင္းရဲ႕”
“ဘယ္သူမွ မရွိရွိ၊ ဘယ္သူမွ မျမင္ျမင္၊ လမ္းေပၚမွာ ကြမ္းေထြးမေထြးရဘူးဒကာႀကီးရဲ႕၊
လမ္းလည္း ညစ္ပတ္တယ္၊ ကားကုိ အရွိန္နဲ႔ ေမာင္းေနေတာ့
ကားတံခါးဖြင့္ၿပီး ကြမ္းေထြးေထြးတာ အႏၱရာယ္လည္းမ်ားတယ္မုိ႔လား” လုိ႔႐ွင္းျပေတာ့
“ေအာ္၊ ဟုတ္သားပဲ၊ မွန္လွပါဘုရား၊ ဆင္ျခင္ပါမည္ဘုရား” လုိ႔ ျပန္လည္ေလွ်ာက္ၾကားပါတယ္။

အခ်ဳိ႕ကြမ္းစားသူေတြ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ လမ္းေတြေပၚမွာ
ကြမ္းေထြးေတြ ေထြးထားတာ ေပပြေနတာပဲ။
ဘတ္စ္ကားေပၚကလူက ေထြးခ်တာလည္း ျမင္ဘူးတယ္။
တကၠစီသမားေတြ ေထြးခ်တာလည္း ျမင္ဘူးတယ္။
ကားေကာင္းႀကီးေတြ စီးေနတဲ့လူေတြ ေထြးခ်တာလည္း ျမင္ဘူးတယ္။
အခ်ဳိ႔လူေတြ ကားေပၚမွာ ကြမ္း၀ါးၿပီး ကြမ္းတံေတြးေတြကုိ
ပလပ္စတစ္အိတ္ေလးေတြ ဗူးေလးေတြထဲ ေထြးထည့္ကာ
ကြမ္းတံေတြးထုတ္ ကြြမ္းတံေတြးဗူးေလးေတြကုိ
ႀကဳံတဲ့ေနရာ လမ္းေပၚကုိ ပစ္ခ်လုိက္တာကုိလည္း ေတြ႔ဘူးပါတယ္။

ဒီလုိလုပ္တာ ေကာင္းသလား မေကာင္းဘူးလား ဆုိတာ သိႏုိင္စြမ္း မရွိၾကေတာ့ဘူးလား။
သိသိနဲ႔ လုပ္ေနၾကတာလား။
ဒါမ်ဳိးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လုိပညာေပးသင့္သလဲ။
ဘယ္လုိမ်ဳိး အေျခခံပညာေရးစနစ္ေတြ ရွိေနသင့္သလဲ။
ဒီလုိမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ေနတာဟာ (အနည္းနဲ႔အမ်ား) ႏုိင္ငံနဲ႔ လူမ်ဳိး ပုံရိပ္ကုိ ထိခုိက္ပါတယ္။
ဟုိတေလာက ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္ ေက်ာင္းလာတုန္းက
ကြမ္းစားတဲ့သူ ကြမ္းစားၿပီး စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ ကြမ္းေထြးေထြးတဲ့သူ
ျမန္မာျပည္မွာ သိပ္မ်ားတာပဲလုိ႔ ေျပာျပၿပီး သူ ဒီကုိ တကၠစီနဲ႔လာရမွာ
ကြမ္းမစားတဲ့သူေမာင္းတဲ့ တကၠစီကုိ ေရြးငွားလာေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။
သူတုိ႔လုိ ႏုိင္ငံျခားသားေတြက ဒီလုိ ကြမ္းစားတဲ့သူေတြကုိ ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္
ကြမ္းစားတဲ့ဦးေရ ေလ်ာ့ပါးလာႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ဆက္ရွင္းျပပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသူ ႏုိင္ငံသားေတြပါ ဒီလုိ လုိက္လုပ္ႏုိင္ရင္ ပုိအဆင္ေျပမယ္လုိ႔ ျပန္ေျပာျဖစ္ပါတယ္။

ဟုတ္ပါတယ္၊ ကြမ္းစားတာဟာ ကြမ္းစားသူရဲ႕ သြား ပါးစပ္ေတြကုိ ညစ္ပတ္ေစၿပီး
ကြမ္းေထြးေတြကုိ ေတြ႔ရာေနရာမွာ ေထြးထုတ္တာဟာ ပတ္၀န္းက်င္ကုိ ညစ္ပတ္ေစပါတယ္။
ကုိယ္ေထြးတဲ့တံေတြးကုိ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္လည္း ျပန္မၾကည့္ခ်င္ပါဘူး။
ကုိယ္ကုိယ္တုိင္မၾကည့္ခ်င္တဲ့ ကုိယ့္တံေတြးကုိ သူမ်ားက ဘယ္ၾကည့္ခ်င္ပါ့မလဲဆုိတဲ့
အေျခခံအသိ အေျခခံကုိယ္ခ်င္းစာနာစိတ္နဲ႔ ကြမ္းတံေတြးေတြကုိ
ေတြ႔ရာ ႀကဳံရာမွာ ေထြးမထုတ္သင့္ပါဘူး။

မေလးရွားႏုိင္ငံကုိ သြားၿပီး အလုပ္သြားလုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာဒကာေလးေတြ ေျပာျပခ်က္အရ
ျမန္မာေတြ ကြမ္းစားၿပီး စည္းကမ္းမဲ့ ေထြးထုတ္ထားတဲ့ ကြမ္းတံေတြးေတြေၾကာင့္
ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ အိမ္ငွားရတာေတာင္ အခက္ေတြ႔ေနၿပီတဲ့။
အိမ္ရွင္ေတြက ျမန္မာဆုိရင္ အိမ္မငွားခ်င္ေတာ့ဘူးတဲ့။
ျမန္မာေတြကုိ အခန္းငွားလုိက္ရင္ အိမ္ငွားတင္လုိက္ရင္
အဲ့ဒီအိမ္ရဲ႕ အတက္အဆင္းေလွခါးေတြရဲ႕ ေဒါင့္ေတြမွာ ကြမ္းတံေထြးေတြနဲ႔ ညစ္ပတ္လြန္းလုိ႔တဲ့။
သန္႔ရွင္းေနတဲ့ ေလွခါးေဒါင့္ေတြမွာ ကြမ္းတံေထြးမေထြးသင့္ဘူးဆုိတဲ့
အသိဥာဏ္ေတာ့ ရွိသင့္ပါတယ္။

Friday, July 21, 2017

လူဆုိတာ

ပါဠိစာေပမွာ မႏုႆဆုိတဲ့ပုဒ္႐ွိတယ္။
ျမန္မာလုိေတာ့ “လူ”
မႏုႆကုိ လူလုိ႔ဘာသာျပန္တာက ဆင့္ပြါးအနက္အဓိပၸါယ္ျဖစ္ပါတယ္။

မႏုႆ ဆုိတဲ့ပုဒ္ဟာ မန နဲ႔ ဥႆ ႏွစ္လုံးေပါင္းစပ္ထားတဲ့ပုဒ္ပါ၊
မန ဆုိတာ စိတ္ ျဖစ္ၿပီး
ဥႆဆုိတာ ျမွင့္တင္ေပးတတ္တာ။
ဒါ့ေၾကာင့္ မနနဲ႔ ဥႆ ႏွစ္ပုဒ္ေပါင္းထားတဲ့ မႏုႆဆုိတဲ့ပါဠိပုဒ္ရဲ႕ တုိက္႐ုိက္အဓိပၸါယ္က
“စိတ္ကုိျမွင့္တင္ေပးတတ္တဲ့သူ” ျဖစ္တယ္။

မႏုႆဆုိတဲ့ပါဠိပုဒ္ တုိက္႐ုိက္အဓိပၸါယ္အရဆုိရင္
သက္ရွိသတၱ၀ါမည္သူမဆုိ
တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္၊ တစ္လထက္တစ္လ၊ တစ္ရက္ထက္တစ္ရက္
မိမိရဲ႕ စိတ္ကုိ ျမင့္သထက္ျမင့္ေအာင္ ျမွင့္တင္ေပးတတ္တဲ့သူကုိ မႏုႆ = လူလုိ႔ေခၚရမွာပါ။

စိတ္ကုိျမွင့္တင္ေပးတတ္တာလဲ လူသားကပဲ စိတ္ကုိ ျမွင့္တင္ေပးတတ္တာ။
တိရိစၦာန္ေတြက သူတုိ႔စိတ္ကုိ အဆင့္မွီေအာင္ ျမွင့္တင္ မေပးတတ္ၾကပါဘူး။
ဒါ့ေၾကာင့္ တိရိစၦာန္ေတြမွာ ဘာသာတရားမရွိဘူး။
ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္အိမ္က ေခြးတစ္ေကာင္ကုိ
ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ေယာက္က ၀ယ္ယူေမြးျမဴၿပီး
ဗုဒၶဘာသာ၀င္အိမ္မွာထားေပမဲ့ ဗုဒၶဘာသာေခြးျဖစ္မလာပါဘူး။
အရင္ကတည္းက ေခြးမွာ ဘာသာတရားလက္ခံႏုိင္ေလာက္ေအာင္
အေတြးအေခၚအသိဥာဏ္မရွိခဲ့လုိ႔ပါ။
ေခြးဟာ သူ႔စိတ္ကုိ လူေတြလုိ အဆင့္မွီေအာင္ မေတြးေခၚတတ္ပါဘူး။ မျမွင့္တင္တတ္ပါဘူး။
ဒါ့ေၾကာင့္ သူတုိ႔ဟာ မႏုႆ = လူမဟုတ္ၾကဘူး။

မႏုႆဆုိတဲ့ပါဠိပုဒ္ တုိက္ရုိက္အဓိပၸါယ္အရ
မိမိစိတ္ကို အဆင့္အတန္းျမင့္ေအာင္ျမွင့္တင္တတ္မွ လူဆုိရင္
လူျဖစ္လာတဲ့တခ်ဳိ႕လူေတြ
အသက္ႏွစ္ဆယ္အရြယ္တုန္းကလည္း ဒီအတုိင္းပဲ။
အသက္ေလးဆယ္အရြယ္တုန္းကလည္း ဒီအတုိင္းပဲ။
အသက္ေျခာက္ဆယ္အရြယ္မွာလည္း ဒီအတုိင္းပဲဆုိရင္
သူတုိ႔ကို မႏုႆ = လူလုိ႔ေခၚလုိ႔ရပါ့မလား။
အခ်ဳိ႕အသက္ႀကီးလာသူေတြ ငယ္စဥ္အခါကထက္
စိတ္အဆင့္အတန္းပုိနိမ့္က်လာတယ္ဆုိရင္
သူတုိ႔ကုိ မႏုႆ - လူလုိ႔ ေခၚဆုိႏုိင္ပါ့မလား။

ေလာကႀကီးမွာ ကုိယ့္အဆင့္အတန္း တစ္ဆင့္ထက္တစ္ဆင့္
ျမင့္သထက္ျမင့္ေအာင္ ႀကဳိးစားေနၾကတဲ့သူေတြ တပုံတပင္ႀကီးပါပဲ။
သုိ႔ေသာ္လည္း လူဆုိတာ အေကာင္းနဲ႔အဆုိး၊ အေတာ္နဲ႔အညံ့ ဒြန္တြဲေနတာပါ၊
အဆုိးသမားေတြက အေကာင္းသမားေတြျဖစ္လာေအာင္၊
အညံ့သမားေတြက အေတာ္သမားေတြျဖစ္လာေအာင္ လုပ္ရမွာက
လူသားေတြရဲ႕ ေမြးရာပါတာ၀န္ပဲ။
ဒီေမြးရာပါတာ၀န္ကုိ ပ်က္ကြက္ရင္
လူ႔စာရင္းသြင္းဘုိ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲေနထုိင္ခြင့္ျပဳဘုိ႔ ခက္သြားပါၿပီ။

ဗုဒၶဘာသာစာေပထဲမွာဆုိရင္
ရွင္ေဒ၀ဒတ္ႀကီးတုိ႔လုိ အထက္တန္းက်တဲ့ ရဟန္းဘ၀ကို ေရာက္လင့္ကစား
အဆင့္အတန္းအင္မတန္နိမ့္က်တဲ့ သူ႔အေတြးအေခၚေတြကို
အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့လုိ႔
သူ႔ကုိ ရဟန္းအဖြဲ႔အစည္းထဲက ေမာင္းထုတ္ခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနထိ ေရာက္ခ့ဲပါတယ္။
သူ႔ေၾကာင့္ ျမတ္ဗုဒၶသာသနာ အမဲစက္ထင္ခဲ့ရပါတယ္။

အျခားတဖက္မွာေတာ့
တကယ့္စိတ္ဓာတ္ေရးရာ အဆင့္အတန္းျမင့္မားတဲ့
ရွင္အာနႏၵာႀကီးတုိ႔လုိပုဂၢဳိလ္ထူးႀကီးေတြရွိေနေတာ့
ျမတ္ဗုဒၶသာသနာ ဂုဏ္တက္ရျပန္ပါတယ္၊

 ျမတ္စြာဘုရားက သူ႔တပည့္ရဟန္းေတာ္ေတြကို
အဆင့္အတန္းသတ္မွတ္ရာမွာ
ရွင္အာနႏၵာကုိ
ဗဟုႆုတအရွိဆုံးပုဂၢဳိလ္
ျမတ္စြာဘုရားစကားေတာ္ကုိ ၾကာၾကာေဆာင္ထားႏုိင္တဲ့ သတိအရွိဆုံးပုဂၢဳိလ္
ျမတ္စြာဘုရားေဟာသည့္အတုိင္း သိစြမ္းႏုိင္သည့္ပုဂၢဳိလ္
ျမတ္စြာဘုရားစကားေတာ္ကုိ သင္အံေလ့က်က္ျခင္းနဲ႔
ျမတ္စြာဘုရားကို ဆည္းကပ္လုပ္ေကၽြးတဲ့ေနရာမွာ ၀ီရိယအရွိဆုံးပုဂၢဳိလ္လုိ႔
မိန္႔ၾကားခဲ့ဘူးတယ္။

ရွင္အာနႏၵာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သမုိင္း၀င္ျဖစ္ရပ္ႀကီးတစ္ခု ရွိေသးတယ္။

(Dr. K Sri Dhammananda ၏ VCD Dhamma talk တစ္ခုက
မႏုႆ အဖြင့္ကုိ နားေထာင္ရင္း စဥ္းစားၾကည့္တာ)